حذف دختران، این‌بار از کتاب ریاضی
۱۰۳۵۹۲۷
۲۲ شهريور ۱۳۹۹ - ۱۱:۳۱
۲۸۴۲
شاید عجیب و باورنکردنی به نظر برسد، در کشوری که یکی از زنانش پرافتخارترین جایزه جهانی ریاضی را از آن خود کرده است، تصویر دختران از جلد کتاب ریاضی حذف می‌شود.

روزنامه شرق - شهرزاد همتی: شاید عجیب و باورنکردنی به نظر برسد، در کشوری که یکی از زنانش پرافتخارترین جایزه جهانی ریاضی را از آن خود کرده است، تصویر دختران از جلد کتاب ریاضی حذف می‌شود. این خبری بود که در روز‌های گذشته در فضای مجازی پیچید و عکسی از سال‌های گذشته کتاب ریاضی سوم دبستان و عکسی هم از جلدی که ادعا می‌شد متعلق به امسال است، منتشر شد.

ماجرا آن‌قدر باورنکردنی به نظر می‌رسید که ابتدا بخشی از کاربران احتمال دادند که داستان شیطنتی رسانه‌ای و تصویر منتشر‌شده فتوشاپی باشد؛ اما قضیه درست بود و مسئولان تدوین کتب درسی به امید اینکه کسی شک نکند، دو دختری را که روی عکس جلد کتاب ریاضی با چند پسربچه در حال بازی با اعداد ارقام بودند، جارو زدند و تصویر را به قول خودشان با نظر کارشناسی ویرایش کردند.

حذف تصویر دختران از کتاب ریاضی

واکنش‌ها به ماجرای پیش‌آمده به قدری زیاد بود که سازمان مطالعه و تدوین کتب درسی و وزارت آموزش‌و‌پرورش را وادار به واکنش کرد و آن‌ها در بیانیه‌ای عنوان کردند: در ارتباط با تصویر روی جلد کتاب ریاضی سال سوم ابتدایی و ویرایشی که در این تصویر انجام شده است، از آنجا که تصویر قبلی بسیار شلوغ بود و تعداد مفاهیم ریاضی مطرح‌شده در آن تصویر بسیار زیاد بود، پیشنهاد کارشناسانی که از منظر‌های هنری، زیباشناسی و روان‌شناسی بخش‌های مختلف کتاب را بررسی می‌کنند، بر این بوده است که تصویر خلوت‌تر گردد».

باورکردنی نبود

توجیه غیرمنطقی وزارت آموزش‌وپرورش انتقاد‌ها را بیشتر کرد. در‌حالی‌که حتی بر فرض شلوغ‌بودن این تصویر، آن‌ها به جای تک‌جنسیتی‌کردن جلد کتاب می‌توانستند یا کلا طرح جلد را تغییر دهند، یا از هر جنسیت یک یا دو فرد را کم کنند. اتفاقی که حتی اعتراض تصویرگر کتاب را هم در‌آورد و در صفحه شخصی‌اش نسبت به این اتفاق انتقاد کرد. نسیم بهاری، تصویرگر کتب درسی، در اینستاگرام خود نوشت: «برام باورنکردنیه که این‌قدر راحت دست تو طرح ببرن و دخترارو حذف کنن! اتود هم کلی ممیزی خورد و اجازه ندادن یکی از دختر‌ها بالای درخت باشه. حتی جایی گفتن انگار پسر می‌ره سمت دختر که بغلش کنه پس طرح رو اصلاح کنید. این اصلاحات قبل از چاپ جلد کتاب بوده، ولی برای دست‌بردن تو طرحی که تأیید‌شده هیچ توجیهی وجود نداره!».

او درباره این ماجرا، با بیان اینکه هیچ‌کس از او درباره دست‌بردن در طرحش نظرخواهی نکرده است، می‌گوید: «بسیاری از تصویرگران کارشان را از کتب آموزشی شروع می‌کنند. من خودم سال‌هاست برای مجله رشد کار می‌کنم. سال ۹۲ از وزارت آموزش‌و‌پرورش با من تماس گرفتند و گفتند هم محتوای کتب درسی و هم تصاویر و جلد‌ها تغییر می‌کند و از من دعوت به همکاری کردند. این اتفاق فقط برای من نیفتاد و از خیلی از بچه‌های همکارم دعوت به همکاری کردند و اسمشان در کتب درسی هست. من برای کتاب سال ششم و سال سوم کار‌های زیادی انجام دادم. تصویر روی جلد هم همان سال از من خواسته شد و من تصویری را که ساخته بودم، برایشان ارسال کردم.

البته تصاویر دیگری قبلش کشیده بودم که به نظرم خیلی بهتر بود، ولی چیز‌هایی گفتند که مجبور شدیم تبدیلش کنیم به تصویری که تا سال گذشته منتشر می‌شد. این جلد هفت سال روی کتاب ریاضی بچه‌ها چاپ می‌شود و حقیقتا من پیگیر نبودم و نمی‌دانستم هنوز از همان تصویر استفاده می‌کنند. چون فکر می‌کردم شاید کلا تصویر عوض شده باشد. امسال یکی از دوستانم تصویر را فرستاد و متوجه شدم که این بلا را سر طرح جلد من آورده‌اند».

او در ادامه افزود: «من ابتدا اصلا باورم نشد و فکرش را هم نمی‌کردم چنین بلایی سر تصویر بیاورند و فکر می‌کردم فوتوشاپ باشد. چون از نظر حرفه‌ای هم نباید بدون اجازه من این کار انجام می‌شد؛ چه برسد به اینکه چنین اقدام معناداری انجام شود و حتی نیایند تعداد دختر‌ها و پسر‌ها را کم کنند و کلا دختر‌ها را از تصویر من حذف کنند». بهاری با انتقاد از بیانیه آموزش‌و‌پرورش می‌گوید: «آن‌ها در بیانیه‌شان نوشته‌اند که ما با کارشناسانی مشورت کردیم و این بلا را سر تصویر در‌آوردیم. من نمی‌دانم کدام کارشناس چنین حکمی داد؟ ولی از‌نظر زیبایی‌شناسی ترکیب‌بندی جلد خراب شده است.

من در ۱۴ سال کار حرفه‌ای تا‌به‌حال ندیده بودم دست داخل تصویرسازی کس دیگری ببرند. ممکن است آن‌ها بگویند از نظر قانونی طرح را خریده‌اند. اما از نظر حرفه‌ای این حق وجود ندارد که ترکیب‌بندی تصویرسازی فردی را عوض کنند و به این بهانه که ما با کارشناس حرف زدیم، این کار را بکنند. از من که جلد را طراحی کرده‌ام، کارشناس‌تر وجود داشت؟ حداقل با من صحبت می‌کردند. اگر با من صحبت می‌کردند، اجازه چنین کاری را نمی‌دادم. به نظرم بهترین راه‌حل برای رفع مشکل به‌اصطلاح شلوغی، تغییر جلد بود نه دست‌بردن در آن».

او در ادامه افزود: «کسانی که در آن مجموعه کار می‌کنند، همگی طراح گرافیک هستند و یک‌سری از آن‌ها دوستان من هستند و من نمی‌دانم چطور توانستند در کار کسی دیگر دست ببرند. من حتی از آن‌ها هم دلخور هستم. آن‌قدر این کار باورنکردنی است که نمی‌توانم هیچ توجیهی برایش بیاورم. از دیروز هم که این ماجرا رسانه‌ای شده است، من هیچ تماسی از آموزش‌و‌پرورش نداشتم؛ نه عذرخواهی و نه حتی اعتراض به صحبت‌های من. واکنشی هم که به انتقاد‌ها داشتند، عجیب‌تر از هر چیز دیگری بود».

حذف تصویر دختران از کتاب ریاضی

از انتگرال تا مهارت‌های زندگی

از سال ۹۷ و با نشستن حجت‌الاسلام علی ذوعلم بر مسند سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش‌و‌پرورش، اتفاقات عجیب و زیادی در حوزه تدوین کتب درسی افتاد. مدیری که به دلیل بازنشستگی جای خودش را به دکتر حسن ملکی داد، اما هنوز سیاست‌هایش روی کتب درسی اعمال می‌شود؛ سیاستی که سال گذشته باعث حذف دروس خاطره‌ساز و مهم از کتاب ادبیات فارسی شد. باغ بی‌برگی، چشم‌هایش، موسی و شبان و غزل «در این سرای بی‌کسی» فقط بخشی از حذف‌شدگان کتاب ادبیات بودند.

هرچند ذوعلم در هنگام نگارش این گزارش پاسخ خبرنگار را نداد، اما سال گذشته درباره دلیل حذف این دروس گفته بود: این تغییرات مال الان نیست، اینکه با طراحی کتاب‌های جدید بخش ادبیات معاصر کلا جابه‌جا شده، مربوط به دوره ما نیست و مال حداقل سه سال قبل است. البته این‌ها تنها حذفیات حجت‌الاسلام ذوعلم نبودند. رئیس وقت سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی در برنامه تلویزیونی پرسشگر با موضوع «نظام آموزشی و گام دوم انقلاب»، در واکنش به حذف انتگرال از کتاب‌های درسی اظهار کرد: علاوه بر انتگرال مباحث دیگری هم از کتاب‌های درسی حذف شده‌اند؛ باید این‌ها کنار بروند تا جا برای مهارت و سبک زندگی باز بشود.

ذوعلم با بیان اینکه از میان کلیدواژه‌های گام دوم انقلاب، چند کلید‌واژه مرتبط با تعلیم و تربیت را عرض می‌کنم، گفت: کلیدواژه نخست، جوانان است که پایه‌های ارزشی و نگرشی آن‌ها در آموزش‌و‌پرورش نهاده می‌شود، جوانان چگونه باید تربیت شوند که بتوانند در گام دوم انقلاب نقش‌آفرینی کنند؟ تلاش‌ها برای صحبت‌کردن با دکتر حسن ملکی، رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش‌و‌پرورش و همین‌طور رضوان حکیم‌زاده، معاون آموزش ابتدایی وزارتخانه نیز به جایی نرسید و همه آن‌ها واکنش وزیر آموزش‌و‌پرورش را کافی دانستند. محسن حاجی‌میرزایی پس از باران انتقاد‌ها در توییتر خود نوشت: تغییرات در کتاب‌های درسی همه‌ساله براساس ارزیابی و از سوی مؤلفین انجام می‌شود.

به رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش‌و‌پرورش مأموریت دادم تغییرات در شکل و محتوای کتاب‌های درسی را باحساسیت کامل، رصد، اصلاح و گزارش کند. عده زیادی در واکنش به این اقدام آموزش‌و‌پرورش اقدام به طراحی جلد کتاب ریاضی به سلیقه خودشان کردند؛ جلد‌هایی که عموما منقش به مریم میرزاخانی نابغه فقید ریاضی ایران بود. عده‌ای هم انتقاد کردند نخبه‌گرایی نمی‌تواند دلیل حضور زنان روی جلد کتاب‌ها باشد. زنان بخشی از جامعه هستند و باید روی کتاب‌های درسی هم حضور داشته باشند. البته بعضی هم گفتند روی کتاب علوم کلاس چهارم هم فقط عکس دختران است و شاید عمدی در حذف دختران از کتاب ریاضی نبوده باشد.

حذف تصویر دختران از کتاب ریاضی

کتاب‌های درسی مردانه

شاید حذف چند دختر از کتاب ریاضی نباید چنین واکنشی را به دنبال داشته باشد، اما آمار حاکی از آن است که کتب درسی کاملا مردانه طراحی شده‌اند. سیدجواد حسینی پیش از آمدن حاجی‌میرزایی به وزارت آموزش‌و‌پرورش سرپرستی این وزارتخانه را بر عهده داشت. او در جلسه‌ای بیان کرده بود: ۷۰‌درصد اسامی و نقش‌های کتب درسی «مردانه» است. همچنین «سیف‌الله سیف‌الهی»، جامعه‌شناس و مدرس دانشگاه، پیش از این در پژوهشی به بررسی محتوای کتاب درسی ادبیات فارسی در تمام پایه‌های آموزش‌و‌پرورش ایران پرداخته و برای این کار ۹ کتاب ادبیات فارسی را بررسی کرده است.

نتایج این پژوهش که با عنوان «نقش و منزلت زن در کتاب‌های درس فارسی مدارس آموزش‌وپرورش ایران» منتشر شده، با عدد و رقم، نگاه جنسیت‌زده را تأیید می‌کند. این مقاله درباره اهمیت کتاب‌های درسی می‌نویسد: «براساس نتایج این پژوهش «از مجموع سه‌هزارو ۲۲ اسم استفاده‌شده ١٦درصد اسامی مربوط به زنان است و بقیه به مردان اختصاص یافته، از تعداد ٧٨٢ اسم مشاهیر، ٣٧ اسم مربوط به زنان و بقیه مربوط به مردان، از مجموع هزارو ۱۷۰ تصویر مربوط به انسان‌ها، ۳.۲۴ درصد تصاویر مربوط به زنان و بقیه به مردان تعلق دارد.

از مجموع ١٢٢ تصویر مشاهیر، تنها یک تصویر زن و ١٢١ تصویر مخصوص مشاهیر مرد است. از مجموع هزارو ٨٥٩ واژه جنسیتی به کار رفته در کتاب‌ها، ۶.۲۴ درصد واژه‌ها مربوط به زنان و بقیه مربوط به مردان است؛ درصد بیشتر واژه‌های جنسیتی زنان، واژه‌های نسبتی مانند: مادر و زن است». حتی نقش مؤلفان زن در تدوین کتاب‌ها هم ناچیز است: «در تدوین کتاب‌های درس ادبیات فارسی مدارس از ٨٨ مؤلف استفاده شده که ٢٢ مؤلف زن و ٦٦ مؤلف مرد هستند. قابل توجه است که بیشتر مؤلفان زن، مربوط به کتاب‌های دوره ابتدایی است. شغل درصد بیشتری از زنان شاغل در کتاب‌های مورد بررسی، «معلم» است».

انتشار یافته: 38
در انتظار بررسی:10
Iran, Islamic Republic of
11:50 - 1399/06/22
میدونی قضیه مثل طفلکی خرگوشست که هی اقا شیر بهش میگفت کلاهت کو وبقیه ماجرا،معلوم نیست باز دارن چکار میکنن حواس همرو باز دارن پرت میکنن
پاسخ ها
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۰۳ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۲
اجرای 2030 و این حماقت بزرگ یعنی باز کردن مدارس با کرونا
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۴۰ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۲
اتفاقا در جهت مقابله با این سند 2030 بود که مبادا اختلاط دختر و پسر رخ بده. تمام عکس جلد کتابهای درسی صرفا دختر یا صرفا پسر شده
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۱۲ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۲
این آقای ذو علم که معلوم نیست تحصیلاتش در چه حده و چگونه در این مسند مهم‌آموزشی قرار گرفته،هنوز متوجه
نشده که با این حذفهای سلیقه ای واکنش
جامعه همیشه برخلاف نظر آقایان بوده و
دانش آموزان مسیر خودشان را میروند
محمد
Iran, Islamic Republic of
۱۹:۳۰ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۲
دقیقا همینه د.و.ل.ت میخواد با خبر سازی و منحرف کردن افکار مردم ذهن و دیدشونو دور از یه سری اتفاق نگه داره نه تنها مردم بلکه خبرنگارها که به جز یه عده ی معدود و خیلی کنم بقیه بقیه با همون عامل فاسد اجرایی اند.
(بخاطر اینکه این شرف ندار ها این نظر رو تایید نمیکنن اینجور مجبور شدم بنویسم)
Iran, Islamic Republic of
11:59 - 1399/06/22
از حذف پسران هم بگین
Iran, Islamic Republic of
12:02 - 1399/06/22
در کتاب علوم تجربی و هدیه های آسمانی سوم دبستان فقط تصویر دختر است و هیچ پسری نیست.
Iran, Islamic Republic of
12:02 - 1399/06/22
دقیقا
پاسخ ها
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۲۱ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۲
... عکس مریم میرزاخانی را بزار که باعث افتخار جهانه
Iran, Islamic Republic of
12:05 - 1399/06/22
دنیا از نظر اینا کلا برای مرداست. افسوس بر جاهلیت
Iran, Islamic Republic of
12:16 - 1399/06/22
دغدغه این روزهای ملت شده حذف عکس دختر و پسرا و قرآن از روی کتب درسی و یه لقمه واسه اونایی که منتظر همچین گاف هایی هستند هر چند معلومه که این کارها یه شیطنته از طرف کسانی که در این کارها رو با هدف خاصی برنامه ریزی میکنند
پاسخ ها
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۰۸ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۲
لطفا آن «هدف» را توضیح دهید؟ تشکر
محمد
Iran, Islamic Republic of
۱۹:۳۱ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۲
دقیقا درسته
Iran, Islamic Republic of
12:18 - 1399/06/22
دخترها نیازی به جلد کتاب ندارند هرکدامشان یک کتاب هستند پر ار افتخار و قدرتمند
Iran, Islamic Republic of
12:25 - 1399/06/22
خدا بی کاری را نیاورد.اگر این بندگان خدا کار داشتند دنبال نقشه برای بد بختی ما نبودند.....
Iran, Islamic Republic of
12:29 - 1399/06/22
تافته جدا بافته دنیا شدیم. ...
Iran, Islamic Republic of
12:32 - 1399/06/22
یک نقشه سیاسی ماهرانهء جدید برای اینکه افکار عمومی را پرت کنند و پشت پرده کارشونو پیش ببرند ....
پاسخ ها
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۵۸ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۲
این کارشون که هر بار تا خبری منتشر میشه میگین چیه؟بگین !ملت هم بدونن خب! امان از توهم تئوری توطئه
محمد
Iran, Islamic Republic of
۱۹:۳۲ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۲
کاملا درسته
Iran, Islamic Republic of
12:48 - 1399/06/22
مسائلی مثل حذف تصویر دختران از کتاب ریاضی، تراوش یک ذهن مریض و بیمار است که با توجیهات غیر منطقی سعی در ماست مالی کردن قضیه دارد.
Iran, Islamic Republic of
12:52 - 1399/06/22
همون عکس قبلی نابرابری جنسیتی داشت.تعداد پسرها بیشتر بودند.متاسفانه...
Iran, Islamic Republic of
12:54 - 1399/06/22
روزی میرسه که بگن زن رو چه به درس خوندن
خاصیت زن در شوهر داری و فرزند آوریه
به کجا داریم میریم؟
زن و مرد برابر هستن
تمام
Iran, Islamic Republic of
12:55 - 1399/06/22
میگن تصویر مردها رو هم ریش دار کردند.نمیدونم چه قدر درسته خودم ندیدم ولی واقعا چرا؟!!!
Iran, Islamic Republic of
13:12 - 1399/06/22
اين يعني قرارداد 25 ساله با چين امضا شد
Iran, Islamic Republic of
13:41 - 1399/06/22
چرا اینقدر از زنها می هراسید؟
Iran, Islamic Republic of
13:46 - 1399/06/22
دخترا و خانما رو از کشور بندازید بیرون بخدا که از خدامونه شما مردا بمونید و یه کشور مردونه خستمون کردید با این همه جهلتون
Iran, Islamic Republic of
13:48 - 1399/06/22
این حرکت مغرضانه برخلاف اون جویکه برترین ها و اصلاح طلبها اونو از عمد برجسته میکنند.حذف دختران نیست حذف حجاب است.مثل حذف قرآن از کتاب فارسی و گذاشتن عکس دسته ی گل به جای آن
Iran, Islamic Republic of
14:02 - 1399/06/22
غرزدن های الکی مردمی که دنبال یه سوژه هستن چند روز بعدم یادشون میره
Iran, Islamic Republic of
14:15 - 1399/06/22
توجیه بی معنی؛؛کلمات محمل؛؛؛دنیای پر از تبعیض؛؛؛عینک دودی؛؛افکار بیمار
Iran, Islamic Republic of
14:56 - 1399/06/22
چرا بقیه کتابهای همین مقطع سانسور میشن که در دو تا فقط تصویر دخترهاست و در دو تا هم دختر و هم پسر ؟؟ فقط همین یه کتاب بوده در این مقطع ؟ پسرها حقوق ندارن ؟
Iran, Islamic Republic of
15:26 - 1399/06/22
فکر کنم به خاطر عدم رعایت فاصله لازم روی جلدکتاب جهت جلوگیری ازسرایت کرونا اومدن این کار آوردن!!!
Iran, Islamic Republic of
15:41 - 1399/06/22
دلارشد26تومن ماکارونی شد 7800رب شد 17000نوشابه شد 7500برنج شد26000تومن ؟؟؟اونوقت مسئولین دنبال 3تاعکس هستند برای سوژه سازی ؟؟؟؟
Iran, Islamic Republic of
16:03 - 1399/06/22
معمول نیست دارند دوباره چه کاری انجام میدهند مردم دوباره سرگرم میکند تا کار خودش انجام بدهد و ما مردم ساده سرگرم این چیز شدیم حال دزد یا هر چیز دیگه اما خوب مردم سرگرم کردند
Iran, Islamic Republic of
17:28 - 1399/06/22
خدای من . تاریخ بعدا در مورد این جنایت ها چه خواهد نوشت
Iran, Islamic Republic of
17:32 - 1399/06/22
اينگونه مسائل فقط و فقط نشان دهنده جمود فكري تصميم گيران فرهنگي كشور است.
Iran, Islamic Republic of
22:20 - 1399/06/22
مهم نیست
مهم اینه که دخترا زرنگ تر از پسراهستن
Iran, Islamic Republic of
06:52 - 1399/06/23
بااین تفکر غلط
ومسعولین بیسواد
چه انتظاری داریم
Iran, Islamic Republic of
08:49 - 1399/06/23
مطمعنم دیگه من ریش نخواهم گذاشت
نام:
* نظر:
تعداد کاراکترهای مجاز: 450
قوانین ارسال نظر
بانک اطلاعات مشاغل تهران و کرج