شهرک غرب را چرا شهرک غرب می‌گویند؟
۱۱۲۶۱۳۵
۲۰ خرداد ۱۴۰۰ - ۰۸:۱۰
۸۹۰۶
شهرک غرب به‌دلیل قرار گرفتنش در غرب پایتخت، شهرک غرب نامیده نشده است؛ وجه تسمیه این شهرک، چیز دیگری است.

روزنامه همشهری: شهرک غرب به‌دلیل قرار گرفتنش در غرب پایتخت، شهرک غرب نامیده نشده است؛ وجه تسمیه این شهرک، چیز دیگری است. شهرک قدس که از قدیم به شهرک غرب شهرت داشت، شهرکی مدرن و خوش‌نشین در شمال غرب پایتخت است که تا همین ۷۰- ۶۰ سال پیش، روستایی خوش آب و هوا در نزدیکی طهران بود. اما با ساخت و ساز‌هایی که از دهه ۴۰ در این محدوده شکل گرفت، روستای «خُوردین» رفته‌رفته به شهر تهران اضافه شد و حالا جزوی از منطقه ۲ پایتخت به‌حساب می‌آید.

شهرک غرب را چرا شهرک غرب می‌گویند؟

اما نکته جالب توجه درباره این شهرک، وجه تسمیه آن است. احتمالا اگر از هر کسی درباره وجه تسمیه شهرک غرب بپرسیم، نخستین دلیلی که برای نامگذاری آن به ذهنش می‌رسد این است که شهرک غرب در غرب تهران قرار دارد و به همین دلیل نامش شهرک غرب است. درحالی‌که وجه تسمیه این شهرک، چیز دیگری است و دلیل نامگذاری‌اش این است که سال‌های سال پیش آمریکایی‌ها این شهرک را برای خودشان ساخته بودند. در واقع این شهرک بیش از آنکه شهرکی مسکونی در غرب پایتخت باشد، شهرک غربی‌ها بوده! در ادامه با هم تاریخچه شهرک غرب و دلیل نامگذاری آن را مرور می‌کنیم.


خُوردین، روستای مسیحی‌نشین

سال‌های سال قبل، زمانی که هنوز شهرکی مسکونی به سبک و سیاق معماری آمریکایی در شمال غرب پایتخت ساخته نشده بود، این محدوده از شهر، روستایی کم‌جمعیت با زمین‌های کشاورزی و مراتع سرسبز بوده که نامش را «خُوردین» به معنی «تپه و برجستگی زمین» گذاشته بودند. نامی که امروز بر یکی از خیابان‌های شهرک غرب وجود دارد، درواقع یادگار همان روز‌هایی است که خوردین روستایی مسیحی‌نشین در نزدیکی امامزاده صالح فرحزاد و ده ونک بود و به سبک و سیاق همه روستاها، با کدخداگری و ریش‌سفیدی بزرگان ده اداره می‌شد.

شهرک غرب را چرا شهرک غرب می‌گویند؟


آمریکایی‌ها در شهرک غرب

از حدود ۶۰ سال پیش، یعنی از ابتدای دهه ۴۰ رفته‌رفته پای آمریکایی‌ها به این محدوده از شهر باز شد. ماجرای ورود آمریکایی‌ها به ایران هم به شهریور‌ماه سال ۱۳۲۰ برمی‌گردد. زمانی که ایران در جنگ جهانی‌دوم به اشغال متفقین درآمد، مستشاران، متخصصان و صنعتگران آمریکایی به ایران آمدند و در جای جای ایران به‌خصوص در پایتخت و حوالی آن ساکن شدند. آن‌ها با حضور در ایران سعی کردند با حمایت پهلوی دوم، به ترویج سبک زندگی خودشان بپردازند و برای بهبود زندگی‌شان در ایران کار‌هایی انجام بدهند. به‌عنوان مثال مدرسه آمریکایی‌ها را در مرکز شهر ساختند؛ مدرسه‌ای که امروز جای خودش را به دبیرستان ماندگار البرز داده است.

شهرک غرب را چرا شهرک غرب می‌گویند؟

یا اینکه بیمارستان بقیه‌الله امروزی را برای خودشان ساختند تا علاوه بر مدرسه، بیمارستان مخصوص خودشان را هم داشته باشند. اما هر چه به تعداد آمریکایی‌های حاضر در ایران اضافه می‌شد، این افراد بیشتر به این فکر می‌افتادند که برای خودشان یک محله آمریکایی بسازند و به‌صورت متمرکز در یک تکه از تهران ساکن شوند. همین هم شد و در بین همه محله‌های پایتخت و روستا‌ها و زمین‌های اطراف آن، قرعه به نام محدوده شهرک غرب امروزی افتاد تا آمریکایی‌ها شهرک‌شان را در آنجا بسازند. شهرکی که قرار بود با معماری آمریکایی ساخته شود و برای غربی‌هایی که از کشورشان دور بودند، حکم وطن را داشته باشد.


نخستین برج‌های تهران

از زمانی که آمریکایی‌های مقیم ایران، محدوده روستای خوردین را برای ساخت محله‌شان درنظر گرفتند، زمین‌های این محدوده در اختیار آن‌ها قرار گرفت و مهندسان و معماران غربی پای کار آمدند تا شهرک غربی‌ها را بسازند. نخستین ساختمان‌هایی که در این محدوده ساخته شد، برج‌های خیابان هرمزان بود؛ برج‌های حافظ، سعدی، خیام و نظامی امروز که آمریکایی‌ها آن‌ها را با مصالح و الگوی معماری غربی برای خودشان ساختند. چرا می‌گوییم مصالح و معماری غربی؟ چون تا قبل از اینکه پای آمریکایی‌ها به ایران باز شود، اغلب خانه‌های ما نهایتا ۲ تا ۳ طبقه بودند. در آن دوره بلندترین ساختمان‌های ایران، کارخانه‌های سیلو و دخانیات بودند، ساختمان‌های بلندتر از آن اغلب مسکونی نبودند.

شهرک غرب را چرا شهرک غرب می‌گویند؟

ضمن اینکه بنا‌های ما عمدتا با آجر ساخته می‌شد و در معماری ما آشپزخانه و سرویس بهداشتی بیرون خانه قرار داشت. اما وقتی آمریکایی‌ها خواستند شهرک غرب را بسازند، به جای خانه‌های ۳-۲ طبقه برای خودشان برج ساختند؛ برج‌هایی که در ساخت آن‌ها آهن به‌کار می‌رفت. درضمن آشپزخانه و سرویس بهداشتی هم با سبک و سیاق معماری غربی به داخل خانه‌ها راه می‌یافت. به این ترتیب شهرک غربی‌ها تبدیل به یک تافته جدابافته در پایتخت شد؛ شهرکی که هرکس آن را می‌دید متوجه می‌شد برای آمریکایی‌ها ساخته شده است.


مدرسه آمریکایی‌ها

شهرک غربی‌ها که ساخته شد و آمریکایی‌ها در آن ساکن شدند، نوبت به ایجاد امکانات رفاهی در این محدوده از شهر رسید. خب به هر حال آمریکایی‌ها برای زندگی کردن در ایران و به‌خصوص در شهرکی که برای خودشان ساخته بودند، نیاز به بوستان، ورزشگاه، سینما، مدرسه و دانشگاه داشتند. به همین دلیل در نخستین اقدام بزرگراه شاهنشاهی (چمران امروزی) را ساختند تا بتوانند به واسطه این اتوبان، همه امکانات مورد نیازشان را به محدوده شمال‌غرب پایتخت بیاورند. نخستین بنایی که بعد از خانه‌های مسکونی در این محدوده ساخته شد، مدرسه آمریکایی‌ها بود. مدرسه‌ای درندشت که از پاساژ ایران‌زمین فعلی آغاز و تا ابتدای میدان صنعت ادامه داشت.

شهرک غرب را چرا شهرک غرب می‌گویند؟

آمریکایی‌ها در این مدرسه برای بچه‌هایشان زمین تنیس، فوتبال و بسکتبال ساخته بودند و جالب اینکه هر کلاس درس این مدرسه برای خودش یک حیاط بزرگ، یک اتاقک انباری و ۲ رختکن مجزا برای دختر‌ها و پسر‌ها داشت! قدیمی‌تر‌ها درباره معماری بی‌نظیر مدرسه آمریکایی‌ها می‌گویند که این مدرسه در ۳ طبقه ساخته شده بود و درمجموع ۶۰ کلاس داشت. فضای هر کلاس ۵۵ متر بود که ۵۵ متر حیاط یا بالکن هم به آن اضافه می‌شد. یعنی در طبقه اول هر کلاس یک حیاط مجزا داشت و در طبقه‌های دوم و سوم برای هر کلاس یک بالکن بزرگ درنظر گرفته بودند! داخل حیاط و در هر ضلع مدرسه هم یک آزمایشگاه ساخته شده بود و علاوه بر آبخوری و سرویس بهداشتی داخل حیاط، در ۲ طرف هر طبقه از ساختمان هم ۲ سرویس بهداشتی مجزا قرار داشت. این مدرسه که حتی گفته می‌شود روزگاری رضا پهلوی، ولیعهد محمدرضا شاه هم در آن درس می‌خوانده، امروز به‌طور کلی از بین رفته و فقط مدرسه پسرانه «سروش آزادی» در بخشی از مدرسه آمریکایی‌ها، یادگار آن مدرسه رؤیایی به‌حساب می‌آید.


شعبه دانشگاه هاروارد در پایتخت

مدرسه آمریکایی‌ها تنها امکان درنظر گرفته شده برای آمریکایی‌های ساکن در شهرک غرب نبود. آمریکایی‌ها بعد از تجربه موفق مدرسه‌شان دست به‌کار شدند و در ابتدای دهه ۵۰، یعنی فقط چند سال مانده به پایان حکومت پهلوی‌ها، برای خودشان یک دانشگاه آمریکایی هم ساختند؛ دانشگاهی که مرکز مطالعات مدیریت هاروارد بود و سال ۱۳۵۱ با درآمد‌های شرکت نفت و به‌دست محمدرضا پهلوی ساخته شد. افراد در این دانشگاه که مدیریت آن برعهده غلامرضا پهلوی، برادر شاه بود، با گذراندن دوره‌های یک تا ۲ ساله، مدرک مدیریت دریافت می‌کردند. شاید برایتان جالب باشد بدانید این دانشگاه که درواقع شعبه دانشگاه هاروارد در ایران بود و فقط ۶ سال فعالیت داشت، دانشگاه امام‌صادق (ع) امروزی در بلوار مدیریت است! درواقع نام پل مدیریت که امروز بر پل بزرگراه شهید چمران باقی مانده، یادگار همان روز‌هایی است که در این دانشگاه مدیریت تدریس می‌شد.

شهرک غرب را چرا شهرک غرب می‌گویند؟

واقعیت این است که غربی‌ها فرصت کافی برای رسیدن به رؤیای شهرک غرب‌شان نداشتند و با پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۵۷، ایران را ترک کردند. به همین دلیل جز برج‌های مسکونی و همین مدرسه و دانشگاهی که برای خودشان ساختند، فرصت نکردند امکانات و خدمات رفاهی و فرهنگی دیگر را به شهرک‌شان اضافه کنند. با پایان یافتن حکومت پهلوی، آمریکایی‌هایی که از سال ۱۳۲۰ به ایران آمده و برای خودشان شهرکی دست و پا کرده بودند، ایران را ترک کرده و امروز از محل زندگی آن‌ها فقط یک نام باقی مانده است؛ شهرک غربی‌ها.

انتشار یافته: 37
در انتظار بررسی:11
Iran (Islamic Republic of)
08:21 - 1400/03/20
با پول کی ساختن؟
پاسخ ها
نامnaser
Iran (Islamic Republic of)
۱۰:۵۱ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۰
الان خبرداری پولهای ایران کجامیره
سعید
Iran (Islamic Republic of)
۱۴:۴۴ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۰
تو مملکت خودمون ساختن جناب!!! نه توی غزه و لبنان و عراق و امثالهم
بدون نام
Iran (Islamic Republic of)
۱۵:۴۸ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۰
بعد دهات ما اول شهر بوده بپسرفت کرده شده دهات
بدون نام
Germany
۱۶:۰۵ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۰
با پول خودمان بوده اما لا اقل توی تهران ساختن
Iran (Islamic Republic of)
08:27 - 1400/03/20
ای کاش میموندن
پاسخ ها
بدون نام
Iran (Islamic Republic of)
۱۳:۴۳ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۰
فک کن الان ما می تونستیم دانشگاه هاروارد شعبه ایران داشته باشیم و مجبور به مهاجرت نشیم :((
بدون نام
Iran (Islamic Republic of)
۱۴:۰۴ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۰
دکتر جان اونجا رو برا خودشون ساخته بودن الان اگه بودن از سه فرسخیشم نمیتونستی رد شی
بدون نام
Iran (Islamic Republic of)
۱۷:۳۲ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۰
برای خودشون ساختن عاشق چشم ابروی ما نیستند که ...
Iran (Islamic Republic of)
08:40 - 1400/03/20
از اطلاعاتی که بهمون دادی متشکرم. باز هم این حقایق ما رو آگاه کنید
Iran (Islamic Republic of)
08:45 - 1400/03/20
دم شماگرم ،اینجورمطالب روبیشترکنیدوازتمام محله های تهران وشهرهاوروستاهای ایران مطلب بزاریدسپاس،چی بودیم وچی شدیم یادم رفت
پاسخ ها
بدون نام
Iran (Islamic Republic of)
۰۹:۲۹ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۰
لایک
Iran (Islamic Republic of)
08:50 - 1400/03/20
.توی مسجدسلیمان یه منطقه هست که بعدازپیداشدن نفت انگلیسیها واسه پرسنل شرکت نفت ساختن بهشون میگن بنگلهای شرکتی برید ببینیدچقدرقشنگ ساختن بقیه جاها روهم بریدببینید چه افتضاحیه.خواهشاالکی جوگیرنشید قبول کنیدشهرسازیمون افتضاحه
پاسخ ها
بدون نام
Iran (Islamic Republic of)
۱۴:۳۴ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۰
اصلا شهرسازی بلد نیستیم.
Iran (Islamic Republic of)
08:53 - 1400/03/20
مرکز خرید سپهر ارغوان پاساژ گلستان میلاد نور نوستالژی دوست داشتنی
Iran (Islamic Republic of)
08:55 - 1400/03/20
اکثر خانواده نهادها ارگان ها اونجا خونه خریدن ویلایی خصوصا فلامک با نگهبان
Iran (Islamic Republic of)
08:58 - 1400/03/20
پس دیدید آمریکایی ها سرشون می‌شده که 70تا80سال پیش کجا ساخت و ساز کنن که منطقه خوش آب و هوایی باشه
Iran (Islamic Republic of)
09:00 - 1400/03/20
کاش همون شعبه تغییر نمیکرد
Iran (Islamic Republic of)
09:01 - 1400/03/20
آمریکایی ها رفتند، اما خوی شان همچنان بجا مانده
پاسخ ها
بدون نام
Iran (Islamic Republic of)
۱۰:۴۵ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۰
خلق و خوی شان در سازندگی خیلی بهتر از خوی دیگران هست
مهدی
Iran (Islamic Republic of)
۱۳:۵۰ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۰
چطور؟
Iran (Islamic Republic of)
09:02 - 1400/03/20
فقط یه نام نمونده مهمتر از همه فرهنگ غربی اونها هم مونده
پاسخ ها
مهدی
Iran (Islamic Republic of)
۱۳:۵۱ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۰
مثل چی؟
Iran (Islamic Republic of)
09:04 - 1400/03/20
شعبه دانشگاه هاروارد در تهران . چی بودیم چی شدیم
پاسخ ها
بدون نام
Iran (Islamic Republic of)
۱۷:۳۳ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۰
مرغ همسایه غاز ...
Iran (Islamic Republic of)
09:13 - 1400/03/20
وامروز باز تولید این دانشگاه چیه.؟
پاسخ ها
naser
Iran (Islamic Republic of)
۱۰:۰۵ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۰
رایفی پوروحسن عباسی تولیدمیکنه
Iran (Islamic Republic of)
09:17 - 1400/03/20
اصلا فکرشو نمیکردم که همچین داستانی داشته باشه
Iran (Islamic Republic of)
09:23 - 1400/03/20
جالب بود ، و دمشان گرم
Iran (Islamic Republic of)
12:21 - 1400/03/20
لااقل اون زمان پولای مردم خرج خودایران میشد.
پاسخ ها
بدون نام
Iran (Islamic Republic of)
۱۷:۳۵ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۰
آره ماهی شصت هزار دلار ناقابل از پول ملت میگرفتن با حق توحش
Iran (Islamic Republic of)
13:18 - 1400/03/20
فقط غرب تهران نیست. قابل بدونید و یه بار تشریف بیارید شرق تهران: دانشگاه پیام نور، در واقع دانشگاه دماوند بود که امریکاییها ساختند. دانشگاه تربیت دبیر رجایی، در واقع مدرسه بچه امریکاییهای ساکن شرق تهران بوده و ..
Iran (Islamic Republic of)
14:42 - 1400/03/20
اطلاعات کامل و مفیدی بود. ممنونم از برترینها
Iran (Islamic Republic of)
15:28 - 1400/03/20
بری جان
در مورد شهرک شرق هم مطلب بذار
Iran (Islamic Republic of)
15:43 - 1400/03/20
دانشگاه خوارزمی همان تربیت معلم سابق رو هم آمریکایی ها ساختند.مقایسه کنید با نیروگاه بوشهر که روسیه چندین دهه هست پول ما رو می گیره تا بسازه،و هر سری به یک بهانه فقط پول میگیره
Iran (Islamic Republic of)
21:32 - 1400/03/20
محله خوردين يا فاز 7 فعلي ( ملقب به توحيدها ) روستاي يهودي ها بوده ، نه مسيحي ها .
نام:
* نظر:
تعداد کاراکترهای مجاز: 450
قوانین ارسال نظر
بانک اطلاعات مشاغل تهران و کرج