عطاران و سریال‌های طنز خاطر‌ه‌انگیز ماه رمضانی دهه ۸۰
۸۶۴۷۵۱
۲۹ ارديبهشت ۱۳۹۸ - ۰۸:۴۴
۵۷۶۰ 
حالا فقط یک یاد و خاطره است؛ افطار‌هایی که اعضای خانواده را دُور هم جمع می‌کرد تا ‏پای قاب تلویزیون بنشینند و با هم لبخند بزنند.

روزنامه شهروند - مریم قرایی: حالا فقط یک یاد و خاطره است؛ افطار‌هایی که اعضای خانواده را دُور هم جمع می‌کرد تا ‏پای قاب تلویزیون بنشینند و با هم لبخند بزنند. تلویزیون در دهه هشتاد، ماه رمضان‌های شادی را ‏تجربه کرد. این مهم، نتیجه فعالیت یک هنرمند دوست داشتنی به نام رضا عطاران بود؛ کسی که بعد از ‏آخرین سریالش (بزنگاه) به تلویزیون پشت کرد و به این ترتیب و البته با انتقاد برخی هنرمندان اصولگرا، ‏اندوه جای ثابت و پررنگی در ماه رمضانِ تلویزیون پیدا کرد! ‏

چرا کار‌های عطاران گرفت؟

یک طناز و این همه سلیقه بی رحم

دلیل اصلی موفقیت رضا عطاران، جُدا از کارگردانی و انتخاب بازیگران، روایت‌های معمولی و ‏همدلانه با زندگی مردم عادی جامعه بود. مردم خودشان را در قاب افطار‌های تلویزیون می‌دیدند و برای ‏همین با کار‌های عطاران عشق می‌کردند. در واقع به تصویرکشیدن مشکلات اجتماعی فرمول اصلی ‏کار‌های این کارگردان بود که در سریال‌های دیگری مثل دودکش و پایتخت ٤ در ماه رمضان به شکلی ‏تکرار شد. عطاران کاری کرد تا بین سریال‌های مناسبتیِ ماه رمضان یک ژانر طنز در شبکه سه یا ‏دیگر شبکه‌ها حضور ثابت داشته باشد. معمولا همین سریال‌های طنز تبدیل به پربیننده‌ترین سریال ‏ماه‌رمضانی می‌شد. ‏

این دهه طلایی

ماه رمضان‌های تلویزیون در دهه هشتاد رنگ و بوی دیگری گرفت. یک پای ثابت این تغییر و ‏تحولات سریال‌های طنز بود. دیگر «مناسبت» صرفا در غم و اندوه و برنامه‌های عرفانی خلاصه نمی‌‏شد. این ماجرا با عطاران در نیمه این دهه به اوج خود رسید. این «اوج» با تقابل سریال‌های طنز و ‏ماورایی پیش رفت. سال ٨٣ عطاران با «خانه به دوش» آمد. این سریال موج ساخت کار‌های طنز در ‏ماه رمضان را آغاز کرد. استقبالی که از خانه به دوش شد، عطاران و دیگر کارگردان‌ها و مسئولان ‏صداوسیما را به این فکر انداخت که برای سال‌های بعد هم برنامه‌هایی مشابه داشته باشند. سال ٨٧، اما ‏بزنگاه آمد و تبدیل به آخرین اثر عطاران شد. او با نگاه‌های سلیقه‌ای مدیران مواجه شد و تلویزیون را ‏رها کرد. همین مسأله افول سریال سازی در حوزه طنز را در پی داشت. هرچند که در دهه نود نمونه‌‏های انگشت شمارِ موفقی را دیدم. ‏

خانه به دوش

یک طناز و این همه سلیقه بی رحم

رمضان سال ٨٣ یک اتفاق ویژه داشت. «خانه به دوش» با جذب مخاطبان حداکثری توانست پای سریال‌‏های طنز را در ماه رمضان باز کند. این خودش نوعی ساختارشکنی محسوب می‌شد. «خانه به دوش» نخستین سریال رمضانی عطاران است که بار‌ها و بار‌ها از شبکه‌های مختلف تلویزیون بازپخش شده است. ‏عطاران علاوه بر کارگردانی در این مجموعه تلویزیونی نقش هم ایفا می‌کرد. کاراکتر‌های «خانه به ‏دوش» تاحدی در دل مخاطبان جا باز کرد که تکه کلام‌های بسیاری را سر زبان‌ها انداخت. این سریال ‏زندگی دو خواهر را روایت می‌کرد که فاصله طبقاتی زیادی با هم داشتند. این دو خانواده با وجود این ‏اختلاف طبقاتی همواره با هم در رقابت بودند. تضاد میان دو قشر ثروتمند و فقیر به یکی از جذابیت‌های ‏اصلی داستان تبدیل شده بود که با طراحی موقعیت‌های طنز سعی شده بود از تلخی‌های داستان کاسته ‏شود‎. ‎‏ «ماشاء‌الله» در تأمین مخارج‎ ‎خود و خانواده‌اش با مشکلات‎ ‎مالی مواجه بود. او به طور اتفاقی با ‏آقای بیات‎ ‎آشنا می‌شود و به پیشنهاد این فرد‎ ‎پولی را برای سفر و کار در‎ ‎کشور مالزی به او می‌دهد و ‏داستان طوری گره می‌خورد که موقعیت‌های طنز بسیاری را پدید می‌آورد. ایرج‎ ‎محمدی و مهران مهام ‏تهیه‌کنندگی سریال «خانه به دوش» را برعهده داشتند ‏‎ ‎و بازیگرانی مثل حمید‎ ‎لولایی، مریم امیرجلالی، ‏علی‎ ‎صادقی، آناهیتا همتی، خشایار راد، بهنوش بختیاری، غلامحسین لطفی و فلور نظری در آن ایفای ‏نقش کرده بودند. حمید لولایی آقا ماشاءالله مشهور این سریال تبدیل به یکی از کاراکتر‌های به یادماندنی و ‏دوست داشتنی رمضان شد. ‏

متهم گریخت

یک طناز و این همه سلیقه بی رحم

«متهم گریخت» نام اثر دیگر عطاران در ماه رمضان است. این سریال داستان مهاجرت خانواده‌ای ‏شلوغ از یک شهر به تهران و‎ ‎حوادث مختلفی است که برای آنان در پایتخت پیش می‌آید. شوخی‌های ‏کارگردان بر محور موقعیت متضاد (تلخ، اما خنده‌دار) جلو می‌رود. این شوخی‌ها هنوز هم می‌تواند آدم ‏را به خنده بیندازد، برای همین هم همواره این سریال جزو گزینه‌های بازپخش تلویزیون قرار می‌گیرد. ‏سیروس گرجستانی، بازیگر نقش هاشم‌خان نیز در این سریال یکی از شخصیت‌های به‌یادماندنی سریال‌‏های ماه رمضانی را خلق کرد و کنار ماشالا (حمید لولایی) قرار گرفت. از دیگر بازیگران این سریال ‏می‌توان به مریم امیرجلالی و علی صادقی اشاره کرد. ‏

بزنگاه

یک طناز و این همه سلیقه بی رحم

مجموعه بزنگاه حُکم خداحافظی عطاران با صداوسیما را دارد. آخرین حضور این بازیگر و کارگردان ‏در تلویزیون به این سریال برمی‌گردد. «بزنگاه» داستان خانواده حاج احمد نانوا را روایت می‌کند که ‏فوتش بچه‌ها را بر سر ارث و میراث دور هم جمع می‌کند. عطاران در این سریال هم به عنوان بازیگر ‏نقش ایفا کرد؛ نقش نادر که درگیر اعتیاد بود. نویسنده این کار سروش صحت بود و بازیگرانی مثل ‏حمید لولایی، عطیه معصومی، علی صادقی، گیلدا رنجبران، نیکی نصیریان، سوسن پرور، غلامرضا ‏نیکخواه، مرجانه گلچین و احمد پورمخبر‏ داشت. ‏

سریال بزنگاه به دنبال دو مجموعه موفق عطاران در رمضان سال٨٧ ساخته شد و آخرین بخش از سه‌‏گانه این کارگردان به حساب می‌آید. حمید لولایی که شخصیت اول سریال خانه به دوش را به خود ‏اختصاص داده بود، در بزنگاه هم یکی از شخصیت‌های ماندگار این سریال شد. بازی لولایی در نقش ‏صابر یکی از بازی‌های خاطره‌انگیز این بازیگر است‎. ‎‏ هرچند فشار‌ها و اصلاحیه‌های پی‌درپی ‏مدیران برای تغییر خط روایی سریال و همچنین دگرگونی برخی از شخصیت‌ها باعث شد کار برای ‏عطاران سخت شود و دیگر به تلویزیون بازنگردد! ‏

«دودکش» لطیفی و «پایتخت» مقدم

یک طناز و این همه سلیقه بی رحم

در دهه ٩٠ سریال‌های عطاران تبدیل به یک خاطره شد! در این دهه شاهد پخش دودکش و پایتخت ٤ ‏بودیم که مخاطبان خاص خودشان را داشتند. البته دیگر حتی از این سریال‌ها هم خبری نیست! سریال دودکش که در همین دهه پخش شد، روایت داستان دو خانواده است که زندگی ‏ساده‌ای دارند و یک قالیشویی را اداره می‌کنند، اما هر بار ماجرا‌ها و مسائلی برای آن‌ها رقم می‌خورد، ‏خانواده‌های بی‌آلایشی که به دنبال روزی حلال هستند، اما در شرایط سختی قرار می‌گیرند که موجب ‏نزدیکی آن‌ها به یکدیگر می‌شود. محمدحسین لطیفی با دودکش به عرصه طنز وارد شد. بازیگران این ‏کار، امیرحسین رستمی، بهنام تشکر، هومن برق‌نورد، سیما تیرانداز، الناز حبیبی، نگار عابدی و جواد ‏عزتی بودند.

یک طناز و این همه سلیقه بی رحم

سریال پایتخت هم بدون شک یکی از پرمخاطب‌ترین سریال‌های تلویزیون است که فصل ‏چهارم آن برای ماه مبارک رمضان ساخته شد. مرگ همسر ارسطو و حضور هما در شورای شهر محور ‏اصلی پایتخت چهار را شکل می‌دهد. داستان ساخت خانه غیرمجاز ارسطو با خلاقیت گروه سازنده ‏پایتخت و محسن تنابنده صحنه‌های زیبای پایتخت چهار را رقم زدند. پایتخت در پنج‌گانه خود یک بار ‏در ماه مبارک رمضان به روی آنتن شبکه یک رفت و توانست مانند ایام نوروز مخاطب خودش را پای ‏تلویزیون بنشاند‎. ‎

عطاران؛ قربانی نگاه سلیقه‌ای

پیش از این خبر رسیده بود که در رمضان امسال سریال طنزی پخش می‌شود که البته چیزی در صفحه ‏تلویزیون دیده نشد. امیرحسین پور وزیری، نویسنده و کارگردانی که نخستین سریال خود را برای شبکه یک ‏سیما به نام مینو ساخته بود، خبر داده بود که در حال نگارش و ساخت یک سریال تلویزیونی کمدی به ‏نام «میم کاف» است و قرار بر پخش آن در رمضان است. اما کمی بعد خبر رسید که این اثر طنز به ماه ‏رمضان نمی‌رسد!

هرچند احتمال تکرار خاطرات خوش سریال‌های طنز رمضانی بعید به نظر می‌‏رسد، اما پخش‌نشدن یک سریال که دستکم عنوان «طنز» را یدک می‌کشد، عجیب است. عطاران با ‏کارنامه درخشان تلویزیونی‌اش با صداوسیما خداحافظی کرد. او هم یکی دیگر از قربانیان نگاه‌های ‏سلیقه‌ای در صداوسیماست. حالا ‏ماییم و ماه رمضان و یاد خوش سه‌گانه عطاران عزیز. سه‌گانه‌ای که هنوز بسیاری از آدم‌ها مشتری ‏پروپاقرص بازپخش‌هایش هستند! ‏

انتشار یافته: 17
در انتظار بررسی:0
Iran, Islamic Republic of
08:56 - 1398/02/29
صد افسوس، هزار بار حیف از این هنری که قدرشو نمیدونن، زیرزمین، خانه به دوش، متهم گریخت، بزنگاه، او یک فرشته و کلی فیلم دیگه که هنوزم ارزشش صد برابر فیلم های جدیده
پاسخ ها
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۲۷ - ۱۳۹۸/۰۲/۲۹
واقعااا
سخن کان از سر اندیشه نایدنوشتن را و گفتن را نشاید
Iran, Islamic Republic of
09:56 - 1398/02/29
بی خود که مردم نمیگن صداوسیمای میلی بجای ملی براهمین چیزاس
Iran, Islamic Republic of
13:28 - 1398/02/29
آخ ک چ قدر عالی بودن
من هنوزم ک هنوزه بالای پنج شش باره هر کدومو دیدم
هر بارم خنده میشینه رو لبام خ خوب بودن
حیف
از سریالای درپیت الآن ک خ بهترن
Iran, Islamic Republic of
14:50 - 1398/02/29
عطاران بهترین طنازه ، مدیری هم دومه ولی این کارگردانای جدید به گرد پاشون هم نمیرسن
Iran, Islamic Republic of
15:19 - 1398/02/29
بزنگاه عالی بود نمیدونم مشکل مدیران باهاش چی بود
با این همه سریال بدردنخوری که الان پخش میشه واقعا
Iran, Islamic Republic of
15:20 - 1398/02/29
آقای عطاران اخیرا خیلی فیلم های سطح پایینی بازی میکنن واقعا حیفه ایشون با این همه توانایی توی فیلم هایی مثل مصادره،هزار پا ،خانم یایا و... بازی کنن
Iran, Islamic Republic of
18:05 - 1398/02/29
یه سریال بود فقط بخاطر تو که اولین سریال طنز ماه رمضون بود بعد یه سری کچل قلچماق توش بودن اسم همشونم سلطون بود ...بعد هروقت سرو کلشون پیدا میشد یه اهنگ متن میومد که میگفت گوگوگوگوف دیشششش سلطااااان..خیلی باحال بود
پاسخ ها
حسین
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۴۶ - ۱۳۹۸/۰۳/۰۱
فکر کنم شراره رخام رئیس این چندتا سلطان بود.خیلی چیز خنده داری بود
Iran, Islamic Republic of
19:11 - 1398/02/29
سریال ترش و شیرین عطاران هم خیلی قشنگ بود
Iran, Islamic Republic of
23:20 - 1398/02/29
متهم گریخت شاهکار ماندگار تلویزیون وبی رقیب، تندیسی در صدا وسیما ساخته بشه ودر سالروز پخشش بزرگداشت برگزار بشه چون طنزی اینچنین پرمحتوا و پرمایه، داستانی روان وجذاب، مکان عالی ،شخصیتها فوق العاده به زبانی شیوا ودلنشین تاکنون ساخته نشده،باسپاس
Iran, Islamic Republic of
11:41 - 1398/02/31
اقای عطاران بی شک از بهترین کارگردان ها و بازیگران کشورمون هستن من به شخصه خیلی اهل فیلم های طنز نیستم اما واقعا با فیلم هاشون خندیدم
Iran, Islamic Republic of
17:50 - 1398/03/02
بهترین کارگردان طنز ایران بدون شک مهران مدیری و بهترین بازیگر طنز ایران رضا عطاران
Iran, Islamic Republic of
14:51 - 1398/03/03
حال و هوای دهه شصت و قبل از اون رو داشتن که هنوز بین مدرنیته و سنت سرگردان نبودیم ،خونه های قدیمی و حیاط دار ،مادربزرگ ،بی پولی ،خاله ،عمه ،عمو ،دایی


عطاران حتما خودش برخاسته از چنین خانواده ای بوده که آنقدر خوب می نوشته و کارگردانی می کرده .
United States
10:31 - 1398/03/04
خانه به دوش شاهکار بود و فراموش نشدنی هنوز هم که برخی شبکه ها این مجموعه را پخش می کنند باز هم نگاه می کنیم و لذت می بریم و به نظرم سریال بی نظیری بود و تکرار نشدنی است این مجموعه زیبا و به یاد ماندنی
Iran, Islamic Republic of
02:32 - 1398/03/05
خانه به دوش و متهم گریخت و ترش وشیرین جزو بهترین وخاطره انگیز ترین سریالا هستن که اقای عطاران ساختن یادش بخیر الان که اصلا فیلما جالب نیستن
نام:
* نظر:
تعداد کاراکترهای مجاز: 450
قوانین ارسال نظر
بانک اطلاعات مشاغل تهران و کرج