مهران مدیری؛ هیولای طنز ایران
۸۸۵۹۵۸
۲۵ تير ۱۳۹۸ - ۱۴:۳۱
۸۹۰۵ 
دو نگاه متفاوت به مهران مدیری و جدیدترین اثرش
سال ١٣٧٢ وقتی مجموعه تلویزیونی «پرواز ٥٧» به کارگردانی و بازی مهران مدیری از شبکه یک سیما پخش می‌شد، کمتر کسی فکرش را می‌کرد که بازیگر جوان آن روزها بعدها بتواند به موفقیتی چشمگیر دست پیدا کند.

روزنامه شهروند - مریم نراقی: سال ١٣٧٢ وقتی مجموعه تلویزیونی «پرواز ٥٧» به کارگردانی و بازی مهران مدیری از شبکه یک سیما پخش می‌شد، کمتر کسی فکرش را می‌کرد که بازیگر جوان آن روزها بعدها بتواند به موفقیتی چشمگیر دست پیدا کند. بازیگر، کارگردان، تهیه‌کننده و در یک کلمه بِرَندی که توانست ٣٠‌سال یکه‌تاز عرصه طنز ایران باشد.

مهران مدیری سه دهه است که مرد اول کمدی ایران است. محبوبیت عجیبی که نیاز به کارشناسی دارد. چه چیزی در مهران مدیری سبب شده او همواره محبوب باشد و محبوب بماند؟ فرقی هم نمی‌کند در تلویزیون باشد یا شبکه نمایش خانگی یا سینما؛ همین که اسمش بیاید مخاطب سرازیر می‌شود سمتش. عجیب‌تر این‌که کیفیت آثارش هم چندان اهمیت ندارد؛ او همیشه جلوتر از آثارش بوده است.

هر اثری تولید کند، دیده می‌شود؛ تمام مخاطبان آثار هنری در اسرع وقت تولیدات او را دنبال می‌کنند؛ گاهی نقد می‌کنند و معتقدند که جدیدترین اثرش چنگی به دل نمی‌زند و نسبت به دیگر آثارش ضعیف‌تر است، اما همه او را می‌بینند. جالب‌تر این‌که سال‌هاست تکیه‌کلام‌هایش چه در مقام اجرا و چه در سریال‌هایش بر زبان مردم کوچه و خیابان است.

بعید می‌دانم دلیل این محبوبیت و کاریزما کشف شده باشد، اما فارغ از کیفیت، اغلب آثار مهران مدیری تاریخ مصرف ندارد. همین حالا اگر بنشینید و مجموعه‌های «شب‌های برره» و «پاورچین» را ببینید، باورتان نمی‌شود که یک دهه پیش تولید شده باشند. یا «قهوه تلخ»، با وجود این‌که در نحوه پخشش در شبکه نمایش خانگی خون به دل مخاطب کرد و درنهایت نصفه‌کاره ماند، ارزش چندبار دیدن را دارد.

مدیری زمانی‌که «دورهمی» را به تلویزیون آورد، باز هم اتفاق دیگری رقم زد. اغلب برنامه‌های ترکیبی نیازمند آیتم‌های جذاب است؛ برنامه‌هایی مانند «خندوانه»، «عصر جدید» و بسیاری برنامه‌های دیگر. با مقایسه این برنامه‌ها به‌راحتی می‌توان به کاریزمای مدیری پی‌برد. «خندوانه» با آیتم‌های مختلف و ایده‌های جذاب، تنها یک رقیب جدی داشت به نام «دورهمی».

خوب بد هیولا

برنامه‌ای که فقط یک مهران مدیری داشت و کمی هم سروش جمشیدی نه چندان جذاب. شاید برای جذابیت یک برنامه همین کافی باشد که یک مهران مدیری داشته باشد و ساعت‌ها برای مخاطب حرف بزند. شاید به همین دلیل است که سال‌هاست حضور مهران مدیری در فیلم‌های سینمایی به یکی دو سکانس خلاصه می‌شود و هرگز نقش اصلی بازی نکرده است. کارگردان‌های سینما هم یاد گرفته‌اند یک نقش کوتاه برایش در نظر بگیرند و خیال‌شان راحت است که همین حضور کوتاه هم می‌تواند مخاطبان بسیاری را به شوق دیدن مدیری به سینما بکشاند و البته شنیده شده مبالغ قابل توجهی هم بابت این حضور کوتاه دریافت می‌کند.

مدیری حالا با سریال «هیولا» هر دوشنبه میهمان خانه‌های مردم است. فکرش را بکنید میان این همه سریال پربازیگری که این روزها در شبکه نمایش خانگی توزیع می‌شود،‌ «هیولا» همچنان متفاوت است. شبکه نمایش خانگی این روزها لیلا حاتمی دارد،‌ بهرام رادان و مهتاب کرامتی دارد و یک «سال‌های دور از خانه» که سریال کمدی است ساخته مجید صالحی، اما از میان تمام این سریال‌ها «هیولا» با یک مهران مدیری پیشتاز است. اتفاقا این‌بار «هیولا» حتی سیامک انصاری هم ندارد، اگرچه بعد از مدت‌ها یک پیمان قاسم‌خانی دارد که به نظر نمی‌رسد مثل روزهای اوجش باشد. «هیولا» شاید جزو آثار درجه یک مدیری محسوب نشود و به‌زعم بسیاری طنز قدیمی دارد، اما همچنان یکه‌تاز سریال‌های شبکه نمایش خانگی است.

مهران مدیری نسبت به دهه‌های گذشته آشکارا تغییرات زیادی را به خود دیده است. مدیری یکی از مهمترین کمدی‌سازهای تاریخ تلویزیون است که در خلق تیپ، استاد بلامنازع است به‌طوری که بسیاری از تیپ‌‌های رایج در فرهنگ عمومی امروز ایران مدیون او و آثاری است که طی سال‌های گذشته از او به نمایش درآمده است. مهران مدیریِ امروز متفاوت از آن سال‌هاست. او پیشتر هم گفته بود ترجیح می‌دهد در عرصه درام و آثار جدی به فعالیت بپردازد؛ همان اتفاقی که در نخستین فیلم سینمایی‌اش رخ داد.

«ساعت پنج عصر» تصویری اغراق‌شده از واقعیت‌ها و فرهنگ اجتماعی هر روزه‌مان است. این اغراق مختص زبان کمدی و موقعیتی است که مدیری در اثرش به تصویر می‌کشد، به‌گونه‌ای که باعث می‌شود مخاطبی که در این جامعه زندگی می‌کند، تصویر یک شهر طوفان‌زده با رفتارهای اگزجره و افسارگسیخته را شاهد باشد. مدیری با سر زدن به بیمارستان، بهشت ‌زهرا، تظاهرات کارگری و حتی وزارت اطلاعات، آشوبی که بر رفتارهای اجتماعی‌مان سایه افکنده است را به باد نقد می‌گیرد.

خوب بد هیولا

حالا چند سالی است که مدیری به خواسته‌اش رسیده و سعی کرده در کنار کمدی، نگاه جدی‌تری به مسائل اجتماعی و دغدغه مردم داشته باشد. شاید سال‌ها بعد رمز موفقیت و محبوبیت مهران مدیری فاش شود، اما هر چه هست، فعلا او مرد تکرار‌نشدنی طنز ایران است.

اعتبارتان هم دارد ته می‌کشد آقای مدیری

محمد اشعری: همه می‌دانیم که مهران مدیری گذشته موفقی داشته؛ یک دوجین از بهترین سکانس‌های طنز تاریخ تلویزیون‌مان را ساخته، سال‌های‌سال ما را خندانده، یک برند موفق شده که می‌تواند در همه زمینه‌ها پولساز و درآمدزا باشد و... بله مهران مدیری اینها همه هست و حالا این‌همه نیست.

دنیای هنرمندها دنیای بی‌رحمی است؛ آنها هرقدر که موفق باشند و گذشته قابل احترامی داشته باشند، با آن‌چه می‌سازند و در معرض دید عموم قرار می‌دهند، قضاوت می‌کنند. آخرین سنگ‌محک مدیری چیست؟ نه پاورچین (۱۳۸۲)، نه شب‌های برره (۱۳۸۴)، نه مرد‌ هزارچهره (۱۳۸۷) و نه حتی قهوه تلخ (۱۳۸۸)، بلکه «هیولا»یی است که‌ سال قبل کلید زده شده و حالا قسمت‌های آخرش پخش می‌شود. به ‌سال تولید موفق‌ترین آثار مدیری نگاه بیندازید. بعد از اینها کدام کار مدیری سر زبان‌ها افتاده و توی ذهن مردم و منتقدان جا باز کرده است؟

برای کدام کارش موج راه افتاده یا کدام تکیه‌کلامش (جز اندکی از بازی و حرف‌های جواد رضویان در «در حاشیه») سر زبان‌ها افتاده؟

خوب بد هیولا

صریح‌ترش می‌شود اینکه؛ یک‌دهه است که از «مهران مدیری» فقط نامی مانده. کارگردان خوش‌ذوق و صاحب‌سبکی که مدام می‌سازد، مدام نیمچه شکست می‌خورد، مدام جبهه عوض می‌کند، مدام روی فراموشی مردم حساب می‌کند، مدام از اعتبارش هزینه می‌کند و در نتیجه موفق می‌شود در پس این یک‌دهه، در فضای فرهنگی ما خودش را روی بورس نگه دارد.

با هم این تغییر فازها و فضاها را مرور کنیم که همه‌اش از زیرکی و هوش سرشار مدیری است و نه نتیجه آثارش؛ از تلویزیون رو به افول، به شبکه نمایش خانگی می‌رود، اوج می‌گیرد ولی شکست سختی می‌خورد، تجربه‌های بعدی را در همان فضا می‌سازد ولی باز هم اقبالی ندارد اما هیچ باختی گردن او نیست، به تلویزیون برمی‌گردد، برای شکستِ «در حاشیه»‌ها کلی داستان‌سرایی می‌شود، از سریال‌سازی دل می‌کند و به اجرا و استندآپ رو می‌آورد، با حداقل ایده، گلیمش را بیرون می‌کشد، دوباره به سریال‌سازی در شبکه نمایش خانگی بازمی‌گردد، برای موفقیت به نویسنده‌ای که همه موفقیت‌های قبلی به او وابسته است، رجوع می‌کند ولی نتیجه «هیولا» چه شده؟ با سریالی مواجهیم که در بهترین حالت، حداقل ١٠سال دیر ساخته شده است!

داستان هیولا قابل حدس و لو رفته است، در همه قسمت‌ها و صحنه‌ها-آشکارا- از مخاطب عقب می‌ماند، شوخی‌ها چنگی به دل نمی‌زند و جز در موارد نادری آدم را به قهقهه نمی‌اندازد، کنایه‌های داستان با همه اشاره صریح به رخدادهای روز، تاریخ مصرف‌ دارند، بازی‌ها هم در معمولی‌ترین حالت ممکن است و کسی بیش از اندازه نمی‌درخشد، ستاره جدیدی رو نمی‌شود، تکیه‌کلامی به مخاطب نمی‌دهد و از همه بدتر اینکه مهران مدیری هم همان مدیری است و تفاوت چندانی با بلوتوث طماع و فریبکار و ظاهرساز قهوه تلخ ندارد.

خوب بد هیولا

با این حال، همه چیز در اوج شیکی و چشم‌نوازی است. برای یکی دو سکانس قدیمی، کلی هزینه شده و برای نماهای طبقه مرفه و شرکت‌های تودرتوی فرهنگیان، وسواس به خرج داده شده، ولی اینها کارگردانی نیست، اینها باعث درآمدن طنز نمی‌شود، اینها فقط در نظر اول مخاطب را جذب می‌کند، بعد از این ظواهر چه؟ این همان فریبی است که در فیلم «ساعت ۵ عصر» هم رخ داد و اگرچه اعتبار مدیری میلیاردی فروخت، ولی فیلم، فیلم خوبی نشد.

مدیری از اعتباری خرج می‌کند که انتها دارد، در مسیری قدم برمی‌دارد که به پایان می‌رسد و اگر آن زمان برسد، قطعا روز خوشایندی برای هیچ‌کس نخواهد بود- حتی منتقدانی که اغلب کم از او انتقاد می‌کنند و جانب اقبال و محبوبیت او را نگاه می‌دارند ولی حاضر نیستند وقت بگذارند و همین سریال هیولا را ببینند یا حتی درباره‌اش نظر دهند-. قبول آقای مدیری! ما سخت می‌خندیم و این روزها سخت‌تر. ما از طنزهای تلویزیونی و بی‌نمک اشباع شده‌ایم و این روزها بیشتر.

ما حالمان از شوخی‌های سخیف و جنسی که به‌ جای طنز به خوردمان می‌دهند، به هم می‌خورد و این روزها عمیق‌تر. ولی همه اینها دلیل درجازدن و پسرفت عیان شما نیست. اعتبارتان دارد ته می‌کشد و کیست که این خبر/ پیش‌بینی را زودتر به گوشتان برساند؟ به قول آن تماشاچی بازی تنیس فدرر و نادال، کاش کسی بود که وسط این تمجیدهای باسمه‌ای و این جوسازی‌های رسانه‌ای، داد می‌کشید: بیدار شو مهران! بیدار شو.

مطالب مرتبط
انتشار یافته: 29
در انتظار بررسی:0
Iran, Islamic Republic of
16:17 - 1398/04/25
جوجه را آخر پاییز میشمرن
Iran, Islamic Republic of
16:22 - 1398/04/25
سريال هيولا كه كاملا منطبق با واقعيات جامعه الانِ ايرانست ولي كاملا سفارشي و سوپاپ مانند و در ضمن دهن كجي به مردم كه هر كاري دلمون بخواد ميكنيم و شماهام هيچكاره ايد و سرتون رو با اين واقعيات گرم مي كنيم و ادامه ميديم و مهران مديري هم دستمزد خيانتش به مردم رو ميگيره و همه دور هم خوشيم ! ما ميدزديم و شماهام جوك بگين و سلبريديهام يكي به ميخ و يكي به نعل .......
Iran, Islamic Republic of
16:45 - 1398/04/25
هیولا که خیلی قشنگه
البته من تا قسمت 5 دیدم بقیه اش رو نمیدونم
Iran, Islamic Republic of
17:32 - 1398/04/25
این مرد فوق العادس
یدونننننه ای مدیری
Iran, Islamic Republic of
17:37 - 1398/04/25
من به عنوان بیننده آثار آقای مدیری با حرف آقای اشعری تا حدودی مخالفم اینکه آقای مدیری شکست میخوره آثارشون نوعی قضاوت یکطرفه است به نظر من سبک کار ایشون طنزی نیست که بیننده قهقه بزنه و از خنده ریسه بره بیشتر بیننده رو متوجه ضعف ها و کمبودهای شخصیتی و اجتماعی میکنه در واقع بیننده به فکر فرو میره طنزی که شوخی سبک و اغلب جنسی داشته باشه معمولا باعث خنداندن مخاطب میشه اما هیچ اثر مثبت دیگه ایی نداره همونطور که بارها دیدیم
ادب و احترام به شعور مخاطب و بخصوص دغدغه مندی نوعی امضا برای آثار ایشون هستش که کمتر کارگردانی اینطور هست
ایشون و آقای تبریزی و تعداد کمی از کارگردانها رسالت طنز رو نه فقط خنده و سرگرمی بلکه نوعی آگاهی دادن از جنبه شوخی میدونن که صد البته تاثیرگذاری بیشتری هم داره
United States
17:56 - 1398/04/25
لحن حرف زدناش و بازیش بی اندازه تکراریه شده
Iran, Islamic Republic of
18:53 - 1398/04/25
واقعا راست میگی من هنوز شوخی کردمو رو فلشم دارم و چند وقت یکبار می‌بینم و بازم می‌خندم ولی هیولا خیلی معمولی بود حتی همون بار اول هم سرم تو گوشی بود فقط صداشو می‌شنیدم
Iran, Islamic Republic of
20:09 - 1398/04/25
متن اول خوب بود ولی متن دوم کلا بد بود. فقط بدگویی کرده بود در صورتی که این روزها سریال هیولا واقعا دوست داشتنی و مخاطب پسند شده اونم با طنزی سطح بالا.
Iran, Islamic Republic of
21:01 - 1398/04/25
به نظر من و خیلی از افراد دیگه هیولا بهترین ساخته ی مهران مدیری است
این سریال فوق العادست!
طنز تنها شوخی های جنسی در فیلم های سینمایی مختلف نیست! طنز نیازی به قهقهه زدن ندارد
طنز تلخ ترین وقتیع روز جامعست
که مهران مدیری به بهترین شکل نشان داده
بازی درخشان بازی فوق العاده ی آقای اصلانی در این سریال است
چرا اینقدر عناد میکنید؟
این موضوع غیر قابل فهم است
پاسخ ها
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۰۳:۵۷ - ۱۳۹۸/۰۴/۲۷
بله تلخه
Iran, Islamic Republic of
21:06 - 1398/04/25
آدم دوست داشتنی ایه.
Iran, Islamic Republic of
23:34 - 1398/04/25
مدیری عالیه بهترینه تکه . خدا طول عمر باعزت بهش بده آمین.
Iran, Islamic Republic of
01:06 - 1398/04/26
قشنگ مشخصه از حسودی دارید میترکید.وگرنه خوده من و هرکی که دورو بره منه داره ازین سریال لذت میبره
Iran, Islamic Republic of
01:30 - 1398/04/26
خب که چی برای چی مهران مدیری رو خراب میکنید؟
چند وقتیه مدام دارید سرکوبش میکنید
شماها همتون با هم یه آثار مثل آثار مدیری بسازید
Iran, Islamic Republic of
01:32 - 1398/04/26
درود بر مهران مدیری و همه انسانهایی که با ایمانِ به خداوند و پشتکار در هر سنی همیشه موفق هستند...
Iran, Islamic Republic of
02:48 - 1398/04/26
فار این نویسنده مطلب چیه کدوم کارگردان یا بازیگریو تو دنیا میشناسی که تو تمام سال های فعالیتش توی اوج باشه و کارهای درجه یکی درست کنه یا بازی کنه.تازه وقتی تو ایران باشی این کار صدبرابر سختتر میشه چون انواع و اقسام فیلتر ها و سانسورها در انتظارته از مهران مدیری دفاع نمیکنن .کلی میگم که کار واقعا سختیه که تو تمام دوران فعالیتت تو اوج بمونی حالا هر کاری که میخواد باشه
Iran, Islamic Republic of
08:34 - 1398/04/26
حالا یه نفر هم که نیمچه خنده ای بر لبان خسته مردم مینشونه هم اینقدر بهش گیر بدید که فقط خشونت و بدبختی بسازند.
Iran, Islamic Republic of
09:07 - 1398/04/26
سریال هیولا به شدت مسخره است ...
عالی گفت که ، حداقل 10 سال دیر ساخته شده ...
Iran, Islamic Republic of
13:15 - 1398/04/26
مهران مدیری بسیار عالیه. آقای اشعری نویسنده متن دوم اگه با هیولا مشکل داره این مشکل شخصی خودشه... از طرف مردم حرف نزنه. هیولا عالیه... شاهکاره
Iran, Islamic Republic of
14:00 - 1398/04/26
از هیولا قشنگتر نداریم خیلییییی عالیه از اول تا اخر فیلم همه مبخکوب میشن ومیخندن دمت گرم اقای مدیری یه دونه اییییییی
Iran, Islamic Republic of
03:56 - 1398/04/27
مدیری کمی بیفرهنگه اما طنز خوبی داره
Iran, Islamic Republic of
19:32 - 1398/04/27
مهران مدیری هنوز هم بهترین کمدی کار و کمدی ساز سینمای ایران است و هنوز هم مجموعه هایش رودست ندارد و بهتر است منتقد های تندرویی مثل این آقا قبل از اینکه از جانب خودشون و مردم نظر بدن از مردم پرس و جو کنن
Iran, Islamic Republic of
13:35 - 1398/04/29
نویسند جز چرت وپرت چیزی ننوشتی فقط نظر شخصی خودته
Iran, Islamic Republic of
19:24 - 1398/04/30
هیولا واقغیت الان ماست چندسال دیگه هم اگر ببینیم کاملا یاد این روزها میفتیم.......
Iran, Islamic Republic of
14:31 - 1398/05/16
خیلی بی نمک است
Iran, Islamic Republic of
23:42 - 1398/05/17
مدیری جیگرته،مرگ بر آمریکا
نام:
* نظر:
تعداد کاراکترهای مجاز: 450
قوانین ارسال نظر
بانک اطلاعات مشاغل تهران و کرج