تکاپو‌های سعدی و ناصرخسرو برای کپی‌رایت!
روشا فارمسی_d
رستوران پارسیان_D
روشا فارمسی_d
رستوران پارسیان_D
دکتر نداف کرمانی_ fموبایل
دندانپزشکی تاج_f موبایل
روشا فارمسی_d
رستوران پارسیان_D
اپیلاسیون نانا 1
ادیب_1
لاله زار مال_1
اپیلاسیون نانا 3
لاله زار مال_3
ادیب_3
لاله زار مال_4
اپیلاسیون نانا 4
ادیب_4
اپیلاسیون نانا 2
لاله زار مال_2
ادیب_2
دکتر نداف کرمانی_ f
دندانپزشکی تاج_f
۹۳۴۹۶۱
۱۷ آذر ۱۳۹۸ - ۰۸:۴۵
۲۸۹۴
تا به حال به این فکر کرده‌اید که تعداد زیاد کتاب‌های نثر فارسی، چطور در طول تاریخ از بلایایی مانند سرقت، جعل و سند خوردن به نامِ دیگری حفظ شده و به دست ما رسیده‌اند؟

روزنامه خراسان: تا به حال به این فکر کرده‌اید که تعداد زیاد کتاب‌های نثر فارسی، چطور در طول تاریخ از بلایایی مانند سرقت، جعل و سند خوردن به نامِ دیگری حفظ شده و به دست ما رسیده‌اند؟

یکی از خوش‌اقبالی‌های شاعرانِ ما این بوده که می‌توانسته‌اند با استفاده از شگردی به نام «تخلص شعری»، اثرشان را به نام خود ثبت کنند، اما نویسندگانی که از این امکان محروم بوده‌اند، از شیوه و شگرد جالب دیگری برای کپی رایتِ کتابشان استفاده کرده‌اند تا اثرشان در طول تاریخ تحریف و جعل نشود و به نامِ دیگران سند نخورد. در ادامه از پنج نویسنده بزرگ ادبیات فارسی می‌گوییم که با آوردنِ نام و نسب شان در قسمت‌های مختلف متنِ کتاب، حق مالکیتِ اثر را تمام و کمال برای خود حفظ کرده‌اند.

ابوالفضل بیهقی در «تاریخ بیهقی»

تکاپو‌های سعدی و ناصرخسرو برای «کپی رایت»!

بیهقی یکی از دبیران و نویسندگان باهوش نثر فارسی است. اثر ماندگار او «تاریخ بیهقی»، به شرح روزگار حکومت غزنویان از سلطان محمود تا جانشینش، مسعود و فرزندان و نوادگان مسعود می‌پردازد. بیهقی در این کتاب برای در امان ماندنِ کتابش از تحریف و جعل، جا به جا در متن کتاب، نامش را به مناسبت‌های مختلف وارد متن می‌کند؛ البته او دبیر دیوان رسالت غزنویان هم بوده است و در جا‌هایی نام خودش را به عنوان شاهد یک ماجرا یا واقعه می‌آورد.

در هر حال، این ذکر نام به هر دلیلی که بوده باشد، کمک زیادی به حفظ حق مالکیت این کتاب برای ابوالفضل بیهقی کرده است. به چند نمونه از این ذکر نام‌ها توجه کنید: «مرا که بوالفضلم کتاب بسیار فرونگرسته‌ام، خاصه اخبار و از آن‌ها التقاط‌ها کرده...» یا «مرا که بوالفضلم این روز نوبت بود، این همه دیدم و بر تقویم این سال تعلیق کردم...».


سعدی شیرازی در «گلستان»

تکاپو‌های سعدی و ناصرخسرو برای «کپی رایت»!

شاعر و نویسنده بزرگ قرن هفتم از خلاقیت و هوش عجیبی برخوردار بوده و برای حفظ اثر برجسته‌ای مانند «گلستان»، نام خودش را حدود ۱۱ بار وارد حکایت‌ها کرده است. جالب این که ذکر نام سعدی از ابتدا تا انتهای گلستان، به فواصل مختلف آمده و به این ترتیب، او حق مالکیت اثرش را دو دستی حفظ کرده است.

برای نمونه سعدی در حکایتی در باب فضیلت قناعت که از باب‌های ابتدایی گلستان است، نام خودش را به عنوان یکی از شخصیت‌ها وارد داستان کرده و نوشته است: «گاه گفتی خاطر اسکندریه دارم که هوایی خوش است. باز گفتی نه که دریای مغرب مشوش است. سعدیا سفری دیگرم در پیش است» یا در حکایت دیگری در همین باب می‌نویسد: «ابلهی را دیدم سمین، خلعتی ثمین در بر و مرکبی تازی در زیر و قصبی مصری بر سر. کسی گفت سعدی چگونه همی بینی این دیبای مُعلَم برین حیوانِ لایَعلَم»؟


ناصرخسرو در «سفرنامه»

تکاپو‌های سعدی و ناصرخسرو برای «کپی رایت»!

حتی تصورش هم سخت است که هفت سال رنج سفری دور و دراز را به جان بخری و وقایع و اتفاقاتِ هر روزش را یادداشت کنی و بعد آن‌ها را در قالب یک سفرنامه جذاب و خواندنی بنویسی، اما در دوره‌های بعد کاتب و نویسنده‌ای معلوم‌الحال آن را به نام خودش بزند. ناصرخسرو قبادیانی برای این که سفرنامه ارزشمندش از این بلا دور بماند، نام خودش را به فواصل مختلف در کتابش ذکر کرده و به این ترتیب چاره‌ای برای حفظ حق مالکیت اثرش اندیشیده است.

برای نمونه او در مقدمه کتاب این‌طور نوشته است: «چنین گوید ابومعین الدین ناصرالدین القبادیانی المروزی که من مردی دبیرپیشه بودم و از جمله متصرفان در اموال و اعمال سلطانی و به کار‌های دیوانی مشغول بودم». ناصرخسرو در شرح سفر بیت المقدس هم این‌طور نوشته است: «من که ناصرم در آن مقام نماز کردم و از خدای سبحانه و تعالی توفیق طاعت و تبرا از معصیت طلبیدم». در کل ناصر خسرو نامش را حدود چهار بار وارد متن سفرنامه کرده است.


نصرا... منشی در «کلیله و دمنه»

تکاپو‌های سعدی و ناصرخسرو برای «کپی رایت»!

«کلیله و دمنه» اثری شامل داستان‌های حیوانات است که نصرا... منشی، دبیر و نویسنده بزرگ، در قرن ششم هجری از عربی به فارسی ترجمه کرد.

منشی هم در این کتاب برای در امان ماندنِ اثرش از بلای جعل و تحریف، در مقدمه و آغاز کتاب نام و نسب خودش را به طور کامل آورده و نوشته است: «همی گوید بنده و بنده‌زاده نصرا... محمد عبدالحمید بوالمعالی، تولاه ا... الکریم بفضله، چون بفرّ اصطناع و یمن اقبال مجلس قاهری ادام ا... اشراقه خانه خواجه من بنده اطال ا... بقاءه و ادام ایامه و انعامه و رزقه ا... سعادة الدارین، قبله احرار و افاضل و کعبه علما و امائل این حضرت بزرگ لازالت محروسة الاطراف محمیة و الاکناف بود...» و این گونه نام خودش را بر ترجمه ارزشمندش مُهر کرده است.


نظام‌الملک توسی در «سیاست‌نامه»

تکاپو‌های سعدی و ناصرخسرو برای «کپی رایت»!

وزیر خردمند و باتدبیرِ سلجوقیان در قرن پنجم هجری، نویسنده زبردستی هم بوده و به دستور ملکشاه سلجوقی کتابی به نام «سیاست‌نامه» برای شرح و بیان آداب و رسومِ پادشاهی در حکومت‌های گذشته نوشته است. فارغ از محتوای «سیاست‌نامه» یا «سیرالملوک»، نثر ساده و استوار این کتاب از نظر ادبی ارزش زیادی دارد. از آن‌جا که خواجه نظام‌الملک، وزیری دانا و خردمند بوده است نمی‌توانسته برای حفظ حق مالکیت اثرش چاره‌ای نیندیشد.

به همین دلیل، در آغاز کتاب این‌طور نوشته است: «بنده، حسین الطوسی، چنین گوید که، چون تاریخ سال چهارصد و هفتاد و نه آمد، پروانه اعلیِ سلطانیِ ابوالفتح ملکشاه بن محمد، به بنده و دیگر بندگان برسید که هر یک در معنیِ ملک اندیشه کنید و بنگرید تا چیست که در عهد روزگار ما نه نیک است و بر درگاه و در دیوان و بارگاه و مجلس ما شرط آن به جای نمی‌آرند یا بر ما پوشیده شده است...».

نام:
* نظر:
تعداد کاراکترهای مجاز: 450
قوانین ارسال نظر
بانک اطلاعات مشاغل تهران و کرج
سفیر بار ساقدوش_1
گروه تولیدی نیلوفر_1
دکتر نائبی_1
سفیر بار ساقدوش_3
گروه تولیدی نیلوفر_3
دکتر نائبی_3
سفیر بار ساقدوش_4
گروه تولیدی نیلوفر_4
دکتر نائبی_4
سفیر بار ساقدوش_2
گروه تولیدی نیلوفر_2
دکتر نائبی_2
دکتر صالحی_فوتر موبایل
آیلین_تزریق چربی موبایل
شفا_فوترموبایل
فنی آتل_فوتر موبایل
کلینیک النا_فوتر موبایل
قالیشویی بانو_فوترموبایل
دکتر عارفی - موبایل فوتر
روشا فارمسی_فوتر موبایل
تدبیرکالا_فوتر موبایل
ترجمه زندگی_فوتر موبایل
دکتر لاجوردی_فوتر موبایل
قالیشویی محتشم کاشان_فوتر موبایل
اورانوس_فوترموبایل2
قالیشویی ادیب_فوتر موبایل
رستوران باغ بهشت_فوتر موبایل
نیکان فارمدمهر_فوتر موبایل
دکتر آزاد خواه_فوتر موبایل
موسسه خیریه زهرا_فوتر موبایل
پارسیان طب - فوتر موبایل
تنورستان_فوتر موبایل
رستوران پارسیان_فوتر موبایل
قالیشویی نوین_فوتر موبایل
قالیشویی ثمین_فوتر موبایل
روانشناسی مرهم_ فوتر موبایل
آیلین_فوتر موبایل کاشت ابرو
آیلین_فوتر موبایل بلفارو
شفا_فوتر
ترجمه زندگی_فوتر
قالیشویی ادیب_فوتر
روانشناسی مرهم_ فوتر
نیکان فارمدمهر_فوتر
فنی آتل_فوتر
کلینیک النا_فوتر
تدبیرکالا_فوتر
آیلین_تزریق چربی
رستوران باغ بهشت _فوتر
آیلین_فوتر بلفارو
آیلین_فوتر کاشت ابرو
اورانوس_فوتر2
قالیشویی نوین_فوتر
دکتر آزاد خواه_فوتر
دکتر صالحی_فوتر
موسسه خیریه زهرا_فوتر
رستوران پارسیان_فوتر
تنورستان_فوتر
پارسیان طب - فوتر
قالیشویی ثمین_فوتر
قالیشویی بانو_فوتر
قالیشویی محتشم کاشان_فوتر
دکتر لاجوردی_فوتر
روشا فارمسی_فوتر